Ook in Tsjechoslowakije hebben we in 1993 een vreedzame wijziging gezien. Dit keer in de splitsing van het land in Tsjechië en Slowakije. Onlangs nog was er een studie van de universiteit van Salamanca over een politieke unie tussen Portugal en Spanje . Een aanzienlijk deel van de Portugezen was voor. In Spanje was het enthousiasme een stuk minder.

In Catalonië en Schotland is weer een grote onderstroming voor splitsing. In het Catalaanse stadje Aranys de Munt, net ten noorden van Barcelona, is onlangs een referendum gehouden over splitsing. Spanje protesteerde scherp tegen dit referendum, uiteraard vanwege precedentschepping, met als gevolg dat de burgemeester zich schielijk terugtrok uit de organisatie van het referendum. Desondanks was 96% van de bevolking vóór onafhankelijkheid van Catalonië.

Ook Nederland en Vlaanderen kennen een lange geschiedenis van dan weer samenvoeging, dan weer splitsing.

Splitsing in de Nederlanden is overigens altijd gewelddadig afgedwongen. Samenvoeging tot een staatkundige eenheid was altijd op basis van de natuurlijke aantrekkingskracht die een gezamenlijke taal, cultuur en historie nou eenmaal met zich meebrengt. Ik geef nog maar in overweging dat de Staten-Generaal, dus de Eerste en Tweede Kamer van Nederland, zijn opgericht in Vlaanderen. Op 9 januari 1464 in Brugge om precies te zijn. De politieke afvaardiging in de Nederlanden ontstond dus al ruim 100 jaar voor de 80-jarige oorlog.

De staatkundige eenheid in de Nederlanden wordt, zeker in Vlaanderen sinds de verkiezingsoverwinning van Leterme in 2007, weer steeds meer bepleit. Soms door politieke partijen zoals de PVV, soms door onafhankelijke personen, soms door pluriforme burgerinitiatieven zoals de Baarle Werkgroep. De staatkundige eenheid kan overigens in vele vormen worden gegoten. Dat hoeft niet persé een unitaire staat te zijn. Een confederatie kan ook, en zal waarschijnlijk ook op veel meer draagvlak kunnen rekenen.

Waar de Hereniging in ieder geval niet bij gebaat is, is de ondersteuning door extreem-rechtse personen of organisaties. De Hereniging is van iedereen, voor iedereen.

Eric Venema