Het fundament van elke staat wordt gevormd door de staatsinrichting: de indeling in bestuursniveaus, instellingen en bevoegdheden zoals vastgelegd in de (grond)wet. Dit onderdeel van de politiek kan doorgaans op weinig belangstelling rekenen en de finesses ervan blijven, mede daardoor, maar al te vaak voorbehouden aan een handvol politici en staatsrechtgeleerden. Ook in discussies over staatkundige veranderingen wil men nogal eens lichtzinnig denken over de inhoudelijke uitwerking van voorstellen.

Toch blijkt de waarde van een gedegen kennis van de staatsinrichting des te groter als een voorstel diepe meningsverschillen oproept. In België heeft men hier al langer ervaring mee door de opeenvolgende staatshervormingen, waarbij telkens sterk uiteenlopende belangen en inzichten moeten verenigd. In het Koninkrijk der Nederlanden spelen deze gevoeligheden een rol in de verhoudingen tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba; in het bijzonder in het huidige hervormingsproces. Niet zelden wordt een akkoord uiteindelijk gevonden in de inhoudelijke staatsrechtelijke uitwerking, waarin elke partij haar inbreng moet kunnen herkennen, om zo de uitkomst van de discussie – het compromis – te kunnen verdedigen tegenover de achterban.